Assyrian Forums
 Home  |  Ads  |  Partners  |  Sponsors  |  Contact  |  FAQs  |  About  
 
   Holocaust  |  History  |  Library  |  People  |  TV-Radio  |  Forums  |  Community  |  Directory
  
   General  |  Activism  |  Arts  |  Education  |  Family  |  Financial  |  Government  |  Health  |  History  |  News  |  Religion  |  Science  |  Sports
   Greetings · Shläma · Bärev Dzez · Säludos · Grüße · Shälom · Χαιρετισμοί · Приветствия · 问候 · Bonjour · 挨拶 · تبریکات  · Selamlar · अभिवादन · Groete · التّحيّات

Doğu Hıristiyanlığı içinde, bir Vahabi Hareket: Yakubi...

    Previous Topic Next Topic
Home Forums General Topic #321
Help Print Share

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

Doğu Hıristiyanlığı içinde, bir Vahabi Hareket: Yakubilik ve Yakubi Düşüncesi

May-13-2018 at 00:17 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

Doğu Hıristiyanlığı içinde, bir Vahabi Hareket: Yakubilik ve Yakubi Düşüncesi.

Jan Beṯ-Şawoce
(In Surayt)

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

 
Forums Topics  Previous Topic Next Topic

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

1. Part 1

May-13-2018 at 00:18 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 
1

Bu olabilir mi? Olanaklı mı? diye sorarak başlansa, belki daha iyi olur düşüncesindeyim ...

Nedir bu Yakubilik? Ne zaman doğdu? Nasıl gelişti? Nerede kök saldı?

Doğu Hıristiyanlığı içinde, felsefik bir göksel hareket miydi? Yoksa dönemin ideolojik-politik bir hareketi miydi?

Ermeni, Kıpti ve Habeş halkları içinde nasıl kök bulabildi? Dayanakları neydi? Etmen ve edilmenleri neydi? Hangi sınıf ve tabakalar için çekirdek oldu?

Sayfolar’daki rolü neydi? Arap ve Türk boylarının istila ve işgallerinden sonra, ortaya gelen ilk Sayfolar’da vurucu güç oldu mu? Bir Hıristiyan grup olarak, Yakubilik Hareketi, neden Arapça dilini anadil olarak kabul etti?

Bugün bu hareketin izleri hala var mı? Yok mu?

***

Tanrıbilimi ile uğraşan tarihçiler, araştırmacılar, bilimciler,... Yakubi Hareketi’nin düşün babasını, Tël-Mawzal’da (Viranşehir) dünyaya 500 yılında gelen, Yaˁqub Burëdˁono’nun (ya da Yunanca kullanılan Zanzalos) adını veriyorlar. Klasik Süryanice’de bu yere Tëllo d Mawzëlaṯ, ya da kısaca Tëllo verirler. Daha sonraları Arapçanın etkisinden olsa gerek, Tël-Mawzal’a dönüşmüş. Bu yere ya yakın ya da içinde olabilen Fesilṯo Manastırı’nda ruhbanlık eğitimine başladı ve burdan mezun oldu.

Fransız doğubilimci Marc-Antoine, Kugener, “Le Corps de Jacques Baradée – Fut Enlevé du Couvent de Casion par les moines de Phesiltha” Clugnet, Léon (ed.), Bibliothéque Hagiographique Orientale, Paris: Librairie A. Picard et Fils 1902, ss. 5-26.

Bu çalışmasında, Mısır’da 578’de bu dünyadan ayrıldığını, yine burda Qasyun Manastırı’nda gömüldüğü ve daha sonraları, burdan kemiklerinin kaçırılış öyküsü ile ilgili iki ayrı Klasik Süryanice elyazma belgeyi ele alıyor. Bunlardan biri Amidli Quryaqos’a, bir diğeri de Mardinli Quryaqos’a aitmiş. Onları bilimsel bir tarzda inceleyip bize sunuyor.

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

2. Part 2

May-13-2018 at 00:19 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 
2

Yakubi ve yakubilik düşüncesi, dün olduğu gibi, bugün de Doğu-Batı Süryaniler (Asur, Aram, Kildani) arasında ne yazık ki, politik çizgi olarak, hala zihinsel devam ediyor.

Halkımızın Avrupa’daki 50 Yıllık Tarihi’nde yüz karası olmuş üç tıkaçımız:

1- Xalaf, Sacido,... ve diğer Midyatlıların kendine kopya ettiği feodalite hegemonyacılığı
2- Kilise ve onun yobaz ruhban sınıfı
3- Mtakazto (ADO) ve onun arap-baasçı, tutucu-sekterist yakubi politik çizgisi.

Bunun öncü rolünü oynadı ve oynamaya da hala devam ediyor.

Bundan kurtuluş nasıl olur? Ya da olabilir?

Bunun içini ve dışını nasıl ve kimler tartışmalı?

Bu konuda düşün üretme gereğini duyan var mı aramızda?

Bence, duyan varsa, hemen burda tartışmaya başlasın!

Çünkü yarın çok geç olabilir!

***

Batı dünyasından Yakın ve Ortadoğu’ya gelen önce Katolik ve daha sonra Protestan Misyon Hareketleri, Doğu’daki hıristiyanları:

Dinsiz,
Kitapsız,
İnançsız gördü.

Bunda haklı mıydılar? Aramızda bunun tartışması hiç olmadı.

***

Tanrıbilimine göre, yukarıda dizilen üç önemli ana konu, doğrudur.

Konuyu burda tartışırken, kiliselerimizin İÖ’den aldığı altar vb (dua, beddua, perhiz, yortu,...) gelenekleri, bir yana bırakarak, konuyu ele almak önem taşıyor.

Bu konuda bilgisi olanlar, buyrun, burda konuyu birlikte tartışalım.

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

3. Part 3

May-13-2018 at 00:20 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 
3

Halkımızın Avrupa’daki 50 Yıllık Tarihi’nde,
yüz karası olmuş üç tıkaçımızdan, bu yazıda
kilise ve onun yobaz ruhban sınıfına değinmekte yarar var sanırım.

***

Yıl 1993, Xori Brahim Hajjo ile, uzun bir söyleşi yapmıştım. Bu söyleşi sırasında kilise ruhbanlarının eğitimsizliğini, gericiliğini, bilinçsizliğini, ortaçağcı zihniyetini,... Xori ile yemek yerken hep tartışırdım. Bana kilisenin bu konudaki inanç ilkelerinden birisini şöyle aktarmıştı:

Evladım Jan! İtiraf etmek zorundayım...

Seninle tartışırken, seni iyi yokluyor ve seziyorum, bu konulara çok ciddi eğiliyorsun! Bu tavır ve tutumundan 2-3 tane ruhbanımız olsa, bu kilise, bu hale kesin düşmüyecekti. Ama maalesef yok!

Ve kiliselerimizi yıkımın pençesine teslim eden, hep tepesindeki patrikler olmuş, bunu sana ilk defa anıyorum. Bizi kökten de yıkan, yine onlar hep olmuş!

Kilisemizde, tarihi ilkesel hatalarımızdan biri de şu olmakta: Ruhban kara cübbeyi giydimi, onu soymak yok!

***

Tanrıbilimine göre, Yakubi ya da Süryani Ortodoks Kilisesi dediğimiz ... “dinsel” kurum, neden:

Dinsiz,
Kitapsız,
İnançsız?

Bu yönde yürümesi, tarihte ne zaman başlamış? Hıristiyanlıktan uzaklaşması ya da daha doğrusu, dinsel yolundan sapması, ne zaman başladı?
Bu konuda araştırma yapmış ya da ilgilenmiş, bilimci hemen hemen yok!
Batı Dünyasında, Doğubilimi bölümlerinde, süryanibilimciler kilisenin diliyle, kilise binalarıyla, misyonuyla, tarihiyle, felsefesiyle, ayinleriyle,...... ilgilenmiş. Bu konuda yayınlanmış yığınlarla ürünleri var, ruhbanlarımız, bunlardan ne derece yararlandı ya da yararlanıyor?
Bu konuda bilgisi olanlar, lütfen buraya not düşün, bizi bilgilendirin.

***

Avrupa’da kilisemiz, neden sağlam bir kayaya çarptı?
Konu ile ilgili bilgisi, düşüncesi,... olanlar, bu bildiğinizi, buraya aktarırsanız sevinirim.

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

4. Part 4

May-13-2018 at 00:22 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 
4

Halkımızın Avrupa’daki 50 Yıllık Tarihi’nde,
yüz karası olmuş üç tıkaçımızdan biri olan kilise ...
ve onun yobaz olan ruhban sınıfına değinmekte her an için yarar var sanırım.

***

Bugün Doğu-Batı Süryani (Asur, Aram, Kildani) halkımız, dünyanın hemen hemen her köşesinde, dağınık bir durumda yaşıyor. Her gittiği yeni yerine, birlikte kendi yerinden, bu yeni yerlerine uyuşmasızlıklarını, zıtlıklarını, karşıtlıklarını, bilgisizliğini, bilinçsizliğini, ulusal-inkarcılığını,..... da beraber yanında almış. Bunları bu yeni yerlerinde yaşatmayı sürdürdü ve hala da sürdürmeye devam etmektedir. Bunu yeni kuşağına da ustaca aktarmayı başardı ya da devretti denilse, belki daha doğru olur, sanıyorum.

Ve bu yüzden bugün halkımız, zihinsel olarak, ne yazık ki, Afrika’nın kuytu yerlerinde yaşamakta olan herhangi bir kabilenin zihniyetini, 1 mm bile, aşmış değil.

***

Burda Face’te, ister Şurayt dediğimiz anadil Çağdaş Süryanice, ister Türkçe kaleme aldığım yazıların politik içeriğini anlıyan, kavrıyan, ne anlamda ele alınıyorlar,.. anlıyanı çooook az!

Birileri, dilin kendisini anlamaz, diğer birileri de, konuya dini-mezhepsel ya da sekter, ailesel, bölgeci,... yanaşır.
Ve, bu konuları ele almamak için dini-mezhepsel gerekçe ileri sürerler.
Burda Face’te Kildani Kilisesi’nin Delli’si de, Sako’su,... başkası da ele alındı, alanlara karşı hiç bir olumsuz notum olmadı, olamaz da! Çünkü ruhban sınıfının her kilisemizde ne dolaplar çevirdi, çeviriyor,... araştıran, mercek altına alan ve inceleyenlerdenim.
Sizde benim gibi, bu konulara araştırı ve inceleme anlamında el atarsanız, sevinirim. Size yardımcıda olurum! Varsanız ben hazırım!

***

Xori Brahim Hajjo’yu bir önceki yazıda ne tarihçi, ne dilci ve ne de benzeri tanıtmadım. Sadece ve sadece, onunla yaptığım Sözlü Tarih söyleşi sırasında birlikte tartıştıklarımıza yer verdim. Ruhban bir kişilik olması nedeniyle, ona varolan olumsuzluğun neden giderilmediğini sormama aldığım yanıtı aktardım. Adamın kendi düşüncesi mi, değil mi,... onu, siz bilmek ya da tanımak istiyenlere sundum. O kadar!

***

Uzun bir süredir, Prof. David Gaunt’la birlikte, 1800’lerde Doğu-Batı Süryaniler ne yaptı? Tarihine el attık. Sayfo 1915’i daha iyi anlamak, daha iyi kavramak için bu çok gerekli!

Burda Yakubi kilisenin, Vahabilik politik çizgisinin düşün ve zihniyeti çok açık ve çok belirgin! Örneğin dinsel kardeşleri olan (katolik, protestan) kiliselere saldırı, yağma, talan, el koyma,... hemen hemen her yerde var. Bunların bilgisi ve belgesi var!

Kilisenin kendi üyelerinin zihnine kazdırdığı bu etkin hizipsel konum hala devam ediyor.

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

5. Faylasof faransawi: Voltaire

May-13-2018 at 00:24 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 
Faylasof faransawi, Voltaire, mërle:

Moran!..

këtli lẖuḏe, ẖa, menox ţalab,
i naqla d howën ẖawroni,
hat, hama mastër acli!

nayar d këtli, kuḏac ğalabene
mënayye, hat lë ẖarulox,
yabo, hani ţrayyën acli!

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

6. Adyawma 7 b iyyar yawmo d lišono d emo: Şurayt

May-13-2018 at 00:29 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 

Adyawma
7 b iyyar
yawmo d lišono d emo:
Şurayt

howe brixo l kulxun!

Ylafu qrayto, kṯawto b lišono d emo!
Hatu ste hwawu kaṯowe!
Ma qay lo!

***

Axxxxxx şurayt!

1

ymoyo kyumenox
kul mede laẖna
alo acmox bdele,
acmox ste gëd mdawëm

haka hat ...
acmayna hawët kayiso
kulan kuwena kayise

2

haka hat ẖarbo
i naqlayo kulan
kuwena ẖarbo

haṯe lë ţucatla
b aḏnox ste
ţrayya marwodo

3

b xaşra, bu meẖo
kṯaw!

suj, sujat cal nošo
abadan lë mẖalqёt!

haka këbcët... mẖalëq
qamayto cal ruẖox


4

yabo sidox
ţrowe cade, krax! krax!
hawxa ẖzay, mën ğalţo këtlox!

abbadan
lё minakfët
lë zaycёt,
lë mёgrošёt
...
qëm arco w šmayo
mëcţarëf b ğalţo d këtlox
w maxlёş!

5

hakka hawxa
koṯe aclox zaẖme

haw foṯox l dawmo
hedi-hedi maẖkayla!

nošo dlë šomёc!

6

l ẖa mede, iḏac!..
cal qёşur aw cal suj
cţiraf!

kmaṯnёẖ!..
bёṯёr kţore w kroẖёq
hedi haw kdocër!

7

e w bёṯёr...
b caynox ste,
lo maclët w lo mërwët
nošo

l ẖa mede, iḏace!..
hën, zëd menox
w hën ste noqёş menox
more d maḏcone

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

7. Adyawma 7 b iyyar yawmo d lišono d emo: Şurayt

May-13-2018 at 00:32 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 

1

kuhne b dugle ha!..
mërallan,
“... warox yabo,
šmacu! šmacu!
aẖna bi šmayo,
këtlan malkuṯo! malkuṯo!...”

du šrolo,
cayn xëd harke
be bi arco aydarbo
nafiqo laẖna gihano
tamo ste cayni!
dram ste, farq layt!

2

mu maḏbёẖo
kohno mhawarle:
“jamaca da mhayëmne!
aṯi mu cafro, kazze lu cafro!
mẖasyo howe!

maqḏele ẖaye
malye, tacbo w šaqa!
cwëdle hul d ëmmitu:
bas!
huwwe lë kali!

3

qume kyumeno,
zlam mhayëmnowe!
qërš d nošo
lo axile w lo ntёšle!

mi dacṯo d cayne
laẖmo lë sawëc!
ẖalwo, qaţiro, zëbdo,..
ẖalal aclayxu w ẖaram acle!

4

këdo!
b cayne kalla lë ẖzele!
lu sosyal mërlele:
“hё mёd!
hano 500
hano 1000
hano ste 10 alfo!
mkayëf!”

b caynayxu
kẖuzetu lë malẖaqle!
lo d ẖoze w lo dë mkayëf
mayёṯ!

kulxu, b ẖa femo
maru acmi:
“Alo mẖasele!
dukṯe hëwyo
b yamino d Moran!
Amin!”

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

8. Adyawma 7 b iyyar yawmo d lišono d emo: Şurayt

May-13-2018 at 00:33 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 

1

b cëtmo d lalyo,
halxo b ţuro

hawxa b camaški

dlo caqël
dlo ftakar
dlo ẖšowo
dlo kṯowo
...
b aẖmaqiye

kowe tahluka.

2

maṯlo ğalabe catiqo,
komër:

mi zëcṯo du mawto,
kyëtwi an noše
“kmo yawme fayёš?”
kbonën

kmadcёri hën...
“yabo Alo kit mawto, kit!”
kiso, dozdan, xëzne,..
lë kmanfëc!

cebo, sefo, ẖḏono
haw, emo kfašla
kowe paẖ!
aẖuno... heš aẖna...
damixe
bi xurre di šanṯo

xabro ste!..
më mede, latwolan!
rjëmina


cël mu lẖef
aẖuno!
aẖna taẖte

kuwelox qale
maẖёslan!...
laḏёcina mën saymina?

“warox mën masaleyo?!”
laḏёcina!?
w lë këmmi!

“fayšina mfarjone?!”
aloh latwola ëmkan!
xrëzlan ruẖayna

aẖna ste
hawxa jbërina
w cabërinalox li qale

ẖёng w hay ẖёng!..ma mëftakarxu?!

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Jan Bet Sawocemoderator

 
Send email to Jan Bet SawoceSend private message to Jan Bet SawoceView profile of Jan Bet SawoceAdd Jan Bet Sawoce to your contact list
 
Member: Sep-14-2011
Posts: 321
Member Feedback

9. Adyawma 7 b iyyar yawmo d lišono d emo: Şurayt

May-13-2018 at 00:34 AM (UTC+3 Nineveh, Assyria)

In reply to message #0
 

1

Kul dërqëlto...

ašёr yabo
b yëlfono kmitaylo
w kqaymo!

i nafšo, aẖuno
b lebo, b hawno
b ẖubo kcayšo

hën rahţo, hën malxo
kẖayri raẖuqo, raẖuqo
la-qëddam!

hën dore kamile
w hën ste, aloh
qlёfto lë kţowën

yabo naqla ẖreto
këlle haškara këmarno:
kul dërqëlto, lë ţucetu
b yëlfono kmitaylo!
2
bu mamro
aloh fašër lebayna!

këmmi këtle:
cёḏёr,
nëquşo,
latyo kamilo
falgoyo loooo!

caqël d këtlan
ha hanoyo!

3

hawxa d ëmmi,
aẖuno lë mëtyaqnët!

më lalcël
hama ẖur buwwe

hedi mëftakër w fham!
bёṯёr mar: wax! wax!

hano mën sëmlan?

Alert   IP Print   Edit        Reply      Re-Quote Top

Forums Topics  Previous Topic Next Topic


Assyria \ã-'sir-é-ä\ n (1998)   1:  an ancient empire of Ashur   2:  a democratic state in Bet-Nahren, Assyria (northern Iraq, northwestern Iran, southeastern Turkey and eastern Syria.)   3:  a democratic state that fosters the social and political rights to all of its inhabitants irrespective of their religion, race, or gender   4:  a democratic state that believes in the freedom of religion, conscience, language, education and culture in faithfulness to the principles of the United Nations Charter — Atour synonym

Ethnicity, Religion, Language
» Israeli, Jewish, Hebrew
» Assyrian, Christian, Aramaic
» Saudi Arabian, Muslim, Arabic
Assyrian \ã-'sir-é-an\ adj or n (1998)   1:  descendants of the ancient empire of Ashur   2:  the Assyrians, although representing but one single nation as the direct heirs of the ancient Assyrian Empire, are now doctrinally divided, inter sese, into five principle ecclesiastically designated religious sects with their corresponding hierarchies and distinct church governments, namely, Church of the East, Chaldean, Maronite, Syriac Orthodox and Syriac Catholic.  These formal divisions had their origin in the 5th century of the Christian Era.  No one can coherently understand the Assyrians as a whole until he can distinguish that which is religion or church from that which is nation -- a matter which is particularly difficult for the people from the western world to understand; for in the East, by force of circumstances beyond their control, religion has been made, from time immemorial, virtually into a criterion of nationality.   3:  the Assyrians have been referred to as Aramaean, Aramaye, Ashuraya, Ashureen, Ashuri, Ashuroyo, Assyrio-Chaldean, Aturaya, Chaldean, Chaldo, ChaldoAssyrian, ChaldoAssyrio, Jacobite, Kaldany, Kaldu, Kasdu, Malabar, Maronite, Maronaya, Nestorian, Nestornaye, Oromoye, Suraya, Syriac, Syrian, Syriani, Suryoye, Suryoyo and Telkeffee. — Assyrianism verb

Aramaic \ar-é-'máik\ n (1998)   1:  a Semitic language which became the lingua franca of the Middle East during the ancient Assyrian empire.   2:  has been referred to as Neo-Aramaic, Neo-Syriac, Classical Syriac, Syriac, Suryoyo, Swadaya and Turoyo.

Please consider the environment when disposing of this material — read, reuse, recycle. ♻
AIM | Atour: The State of Assyria | Terms of Service