share

 Home | Library | Government and Political Information

Ciwardo: Me aṯmël l adyawma, mën hawi?
Damografi, Dabara, Sayfo w Goluto (Aramaic [Surayt])

by Šarbel & Xalaf Bar-Dawud | Deqoqo w cedolo: Jan Beṯ-Şawoce.

Posted: Thursday, April 18, 2013 at 02:54 PM UT


Ciwardo: Me aṯmël l adyawma, mën hawi? Damografi, Dabara, Sayfo w Goluto
by Šarbel & Xalaf Bar-Dawud
Deqoqo w cedolo: Jan Beṯ-Şawoce.

Book Details

  • Paperback: 295 pages
  • Publisher:
    Författares Bokmaskin, Stockholm 2013
    Bokförlaget
    Beṯ-Froso Ciwardo
  • Language: Aramaic [Surayt]
  • ISBN: 978-91-88326-62-5
  • Book Dimensions:
    9 x 6 x 0.75 inches
  • Contact Information:
    halefbardavud [ a t ] hotmail.com

Šrayto

Maqbeli b fëşẖo d koṯawno Šrayto lu futoẖo du kṯowano. Koẖowe maktab-zabno d Ciwardo. Ciwardo qriṯo mbaraxto, konëflo bu lebo du aṯro rẖimo dan abohoṯo di sëryoyuṯo, b Ţurcabdin. Bu cafro mqadšo di haymonuṯo, di marduṯo w di gaboruṯo.

U kṯowano kowe me tre falqe. H̱a manne d qašišo Aẖo, kṯiw b sëryoyo kṯobonoyo (urhoyo), bu šuroyo du doro da tmonacşar, hano kṯiw me ẖaṯo … Da tre, kṯiw b şurayt sahmo mu maktab-zabno ẖaṯo di qriṯo, taẖt ëšmo d Ciwardo: Me aṯmël l adyawma, mën hawi? Damografi, Dabara, Sayfo w Goluṯo, me Šarbel & Xalaf Bar-Dawud, cam cewono me Jan Beṯ-Şawoce.

Xud komadël u ëšmo du kṯowo, kobe şërto qrëẖto cal u maktab-zabno di qriṯo. Rwiẖo w catiro, komqadëm u camo d Ciwardo. Ak kaṯowe du kṯowo Šarbel & Xalaf Bar-Dawud, xud komaẖkën bi Cbarto du kṯowo, me kohne, me rišone, me malfone w me kaṯowe malëmme maḏco w ẖaḏër hawxa cal Ciwardo kṯowo.

Ebe komaciši duxrono d qašišo Aẖo w kofëlği i tašciṯo di qriṯo w i yortuṯo catërto d këtla bi siyase, bu diplomasi, bu taktik w bu axlaq caskari cam kulan d këtna mbarbëze ban arbac fënyoṯo du culmo. Harke kogolën cal i gaboruṯo iḏëcto du Sayfo, aydarbo bdela bu tekoso lu defoco w haṯe sti bi ẖarayto, aydarbo amţela li qriṯo w lu Ţuro u šayno.

Hawxa tacbo hawi bu fëlẖono du kṯowo w hano košowe l quloso. Bu šëkkëlano komarno ftiẖ, aw du šrolo kofëtẖi darbo li šarbṯo ẖaṯto di sëryoyuṯo, d ducro w d ẖayro bi tašciṯo d këtla. Harke lašan d yëlfi u maktab-zabno, bu hayëklo di gaboruṯayḏe, kobacle heš şiyofo d kefe. Hani kobacce zqoro ẖalyo w ẖaṯo cal i zqërto (ziggurat) das sowe dë ţralle.

I casliye di šarbṯo d Be-Qašo Aḫo b Ciwardo cal dawmo, simole Asmar Xuri.
Ciwardo, 1988.
H̱asyo Mor Polikarpos Awgin
Marciṯo d Hollanda

H̱a d oḏëc li tašciṯo d këtle, ğalabe olşoyoyo. Haṯe kobo ruẖo w ẖaye li iṯuṯo du camo w kocoyëš acma. Kul ẖa (ẖḏo) menan bi tašciṯaṯe këtle sahmo rišoyo.[1] D omarnola b šëkkël ẖreno, kul ẖa menan remzoyo bu gušmo di tašciṯaṯe. Ar remze sti me dë xrizi bë ẖḏoḏe kowën l xabre. Han naqla ax xabranine d kolaymi lë ẖḏoḏe, korëkwi w hawxa kowën fetğome (jumlat). Bu šëkkëlano kokëmlo w kowela macna li tašciṯo. Hedi haṯe kobo ţacmo li iṯuṯo, cayn xud u maẖkiyono d komaẖke i tašciṯo b ţacmo.

Lo ţocina, bu kṯowo komišalëţ bahro cal u zabno d šapëc. Komolaflan mede ẖaṯo cal u mede d këtyo ţmiro w talyo.

Bu šëkkëlano komabhër u darbo b qamuṯan. Hawxa komcawallan bu teẖiso mi šanṯayḏan. Xud komër u malfono w omuro mšamho Antonio Machado[2] me Spanya b ẖa mam maṯle dë kṯule b kafo dë kṯawyoṯo, l Ortega y Gasset, mqadamle:[3]

Jğer mu ẖlomo daẖ ẖëlme w jğer mu ciyošo mede ẖreno muhim kito: U teẖiso.

Kobacno cam Machado d obeno kmo xabre ẖrene, me Ben Okri... Okri omuro w kaṯowo mšamho, kowe b Afriqa. Kṯule cal u ẖaylo talyo d kit b gawe d kul tašciṯo w hano aydarbo komẖalëf u barnošo w u culmo d këtle lu barnošo. Okri komër:[4]

H̱a ğalabe xayifo koţoce, be at tašëcyoṯo, mëqqa ẖaylo talyo w rabo këtte. Šalyo w talyo, mu hawno w li nafšo, kocawdi w kofëcli bah hadome gawoye kulle. Hawxa hedi kowën falqo menux. Komẖalfilux w komğayrilux. Ţro d howelux haj ma tašciyoṯo ha, blalyo dlo maḏco, koqorat w komaẖkat, dlo haj komẖalfi u culmayḏux.

Harke cam mamro d bayto zqiro, komaẖëtno nëqţo li mëlṯo cal Ciwardo, d hawyo beṯ-gawso w qalco d fërqono, bu zabno d ebe qayëm Sayfo mayiro cal i sëryuṯo w cal i mšihuṯo bu Madënẖo.

Qrayu l tašciṯo d Ciwardo, hwayulla šamoce

H̱zayu b caynayxu, mëqqa b ţimo, aṯyo i ẖiruṯo

Mudu ruẖo w ẖaylo mi Cayno di Wardo

Grafu, mlayu hatu sti i šarbaṯxu.

H̱asyo Mor Polikarpos Awgin
Marciṯo d Hollanda
4 ëšwët 2013


Cbarto

U kṯowano d Qašišo Aẖo'yo, kowe u abro du Dimët. Bu šëršo mi qriṯo mbaraxto d Ciwardo'yo. Tam bëṯṯer me 302 šne, he ucdo maţi l iḏayna. Abicina d fëlğinale cam kul roẖumo di marduṯo catëqto d këtlan. Du šrolo hano këtle ağro ğalabe ţimo. Mawxa ẖzelan hano d mëkṯu me ẖaṯo w bëṯṯer mëfrës. Acme sti mnaselan d maẖtina maktab-zabno karyo cal i qriṯayḏan i ẖabëbto Ciwardo.

Hano aydarbo maţi l iḏan?

H̱a may yawme cammo Afrem d Be-Muše d koẖoye b Almanya, ftëẖleli talafun, mërleli “Gëmšadarnolux kṯawto catëqto!” Ono lo mşabarli hul d ëṯyo, d oḏacno be mën kito eba? Mšayeli mine, “cammo Afrem mën kṯawtoyo?” Ele maẖkeleli be mën kito eba w hiyye sti maţyo l iḏe me abun qašo Nëcman Kfarzoyo d koẖoye b Barlin.

U mede d kokoṯaw bi kṯawtaṯe, cal i bocuṯo d qašišo Aẖo, kṯiwo bi dayro d Mor Šmuyel w Mor Šamcun, yacni b Mor Gabriyel d adyawma. Me idoṯe d Şaliba u kafarbi. Bëṯṯer mëd qaṯle u kṯowo, hawile renyo d macmar cito cal ëšme di Mort Šmuni b Ciwardo [1710-1711]. Elo xayifo lo manẖëtole laẖ ẖaye, bi tašciṯo komar aydarbo hawi. Bu zabnawo Ciwardo qaştra, yacni qazawa.

Bëṯṯer mëd maţyo i kṯawto l iḏi, maşërli esore cam abun xuroyo Šabo Be-Qašo Jërjo, mërleli d kito kṯawto gabe sti, omër: Mšadarliyo ẖozina ma nafs di kṯawtoyo?! Mšadroli nafiqo nafs diḏa. Meqëm b zabno yarixo, Gabriyel Rabo u ẖaẖoyo, mšadarwayle i kṯawto lë kmo farşufe, bëṯṯer maţyo l iḏe d xuroyo Šabo. Bëṯṯer aḏicina i kṯawtaṯe kala bab beṯ-arke d Barlin, bayn da kṯiwoṯo d yaḏoco E. Sachau.[5] Be mayko mqafyole, latyo iḏico, w maẖtole bu katalogayḏe cam numara dam 122.

Maşërli esore cam u Cisa Be-Zifkar cal d këtwa u yolufo d Gabriyel Rabo b Ciwardo bu šuroyo da 80’yat. U Cisa, ţlëble mu Gabriyel, en d qodër dë mqafelan pdf cal u katalog da kṯiwoṯo d këtle l E. Sachau, mqafele. Hano mëdle mab beṯ-arke d Barlin.

Bëṯṯer mëd maţi u pdf du katalog l iḏayna, aḏicina i kṯawto be haykoyo. Mëftakarlan b mën šëkkël d howe, kolozëm mqafinalan kopya cal u orijinal. Mëftakarli d kito an nacime du mnoẖo d ẖoli Slayman ciwardnoyo[6] b Barlin. Hënnëk beṯ-şawboyene, balki qudri mcaḏrilan d maydina kopya mi kṯawto. Maşërli esore acmayye, b kul fşiẖuṯo mcaḏaralli. Daktora Sucat mëdla mu zabnayḏa du fulẖono w azza lab beṯ-arke, ẖzela i kopya di kṯawto, bëṯṯer mšadarlali kopya mu mikro-film lu maylayḏi w manẖitoli gabi bu kompiyutër.

Jan Beṯ-Şawoce sëmlelan xayifo 14 kopyat cal u orijinal, hani mšadrilan l noše b aṯrawoṯo mšaẖëlfe. Baynoṯayye an nëbğe d Qašišo Aẖo, l hën kohne w lani d kuḏci qorën u lešono suryoyo catiqo. U ağro ţimano cam kul man d roẖëm, kiban d fëlğinale.

I naqla d maţyo l iḏi, baroyo maşërli esore cam xuroyo Šabo w cam u Cisa. Aṯina b rënyo en d qudrina me ẖaṯo d ţëbcinala w sayminala kṯowo.

4 oḏar 2012 i saca 13.00 yatiwina b Norsborg [Swed] knušyo cam xuroyo Šabo Be-Qašo Jërjo, bi cito d Mor Fëţrus w Fawlus. Tamo maţina l fusqono me ẖaṯo fërsinala bë kṯowo. Xuroyo Šabo kṯule protokol cam egarṯo, mšadrolan li dukṯo d lozamwa, hani d këbcina u snodo dar roẖme w daẖ ẖabibe bi tarmiṯaṯe i mqadašto du mnoẖ nafšo, u sowayḏan qašišo Aẖo. U nišo d qoyëm kmo şponşore d sëndi i tarmiṯo lašan d mëţbëc u kṯowo. Tawdi lu snodo da şponşore, hawxa qadirina d ţëbcinale.

Aṯi renyo me farşufe d maẖtina b karyuṯo maktab-zabno d kito b iḏan cal i qriṯayḏan Ciwardo. Këtlan šuwolo du lešono, cal d koẖoyina mbadre b aṯrawoṯo mšaẖëlfe w kulan lo kuḏcina qorina w kuṯwina u lešono [kṯobonoyo] suryoyo catiqo. H̱zelan d këṯwina 7-8 lešone gëd towe casquṯo, lu sababano mnaselan d këṯwinale bu şurayt [ţuroyo] ban ëṯwoṯo latinoyoṯo.

Tawdi li sicto d qayimo bu fulẖonano. Dlo me xuroyo Šabo, malfono Gabriyel Rabo, cammo Afrem Be-Muše, daktora Sucat Be-Čuki, ak kaṯowe du kṯowo, malfono Rannie Nacman, malfono Sabri Be-Carab, malfono Cisa Be-Zifkar, malfono Jan Beṯ-Şawoce, i tarmiṯaṯe laẖ ẖaye lo noẖtowa. Ax du maṯlo d komar, buğro kosonëd qaţoro, gëd ţëlbina menayye dayëm d oban katfo lu cwodo di marduṯayḏan.

Harke mnaselan dë mšaylina cal an iqroṯo kulle elo lo maţina l mawḏëconuṯo rwëẖ mu mede d huwlan harke bu kṯowo.

B iḏan cal kul napšo şërto d maẖtina harke bu kṯowo latwaylan. U mede d këtwa b iḏan haniwayne, maẖtilan. Bu zabno d quman, disa d howe hawxa cwodo xëttano, man d obelan şuroṯo d napšoṯe, ğer mani d kënne iḏice bu maktab-zabno d Ciwardo, b kul fşiẖuṯo gëd maẖtinanne. Disane d howalxu mawḏëconuṯo maktab-zabnayto d këbcutu d fëlğutulla acmayna bašroro gëd mafëşẖutullan.

Komqadmina tawëdyoṯo l kul ẖa d hawile tacbo haka bi kṯawto, haka bu senodo w haka bu berbozo du kṯowano. En hawilan fawde, bocu šbaqullan w mawḏecullan appe.

Xalaf Bar-Dawud

Ëšwëţ 2013


[1] Master story.

[2] Anţonyo Mašado (+ 1939).

[3] Beyond living and dreaming, there is something more important: Waking up.

[4] It is easy to forget how mysterious and mighty stories are. They do their work in silence, invisibly. They work with all the internal materials of the mind and self. They become part of you while changing you. Beware the stories you read or tell; subtly, at night, beneath the waters of consequences, they are altering your world.

[5] Eduard Sachau (1845-1930). [Jan Beṯ-Şawoce]

[6] Bu šëršo mi qriṯo d Čuka’ne.



Government ForumGovernment Forum

Government and Political InformationGovernment and Political Information


Do you have any related information or suggestions? Please email them.

AIM | Atour: The State of Assyria | Terms of Service