share

 Home | News | Perspective: Editorials | Guest-Editorials | Letters

Our Church and the Burning of our Books (Aramaic)

Perspective: Guest-Editorial

by Jan Beṯ-Şawoce — teacher, writer and publisher. June 13, 2012.

Posted: Friday, June 15, 2012 at 09:06 PM UT


authorAẖe w Aẖwoṯo,

Ǧalabe naqlat mërli, aẖna ste xëd kul camo këtlan dardat, këtlan qatre l goran diḏan. Hani diḏanne, elan xëlqilan… Nošo ǧer mënayna, lë ẖaruwle w lë koḏec bënne w aşlan laybe d šurelën. U medano klozëm më zabno yarixo d maẖësinawo buwwe. Bas mën fayde i jahala d gaban lo ţrela d saymina mede. Ucdo i jahala bdela ëšmo b ëšmo knuqşo, bdelan kfëhmina ruẖan. Mawxa bdele nëqošo cal ǧalabe mëdone baynoṯan. Ḫa mam mëdonani hwele u lišono. Mënyo hano w qay ţrele šǧušyo baynoṯayna? Kobëc d uḏcinale.

U rajayḏi më kul ẖa w më kul ẖḏo… mën fëker d këtxu, nëkfuṯo lëwalxu ebe, ẖatta d howe ǧalţo ste. Bas i naqla dë mnaqšina ţrowe nëqošo b gawe kit maḏco w lo caksiye w mqarrasiye. I naqla d howe caksiye w mqarrasiye kowe dcoro li xane qamayto. Stëfade aw mede ţawwo lë kowe. Hani 40 šne hawxa sëmlan maţina lu halak. I ẖalaṯe kobëc b maḏco d ruẖqina mena.

Haka ǧalţono ameru haškara b foṯi ”Jan ǧalţo hat! As sababe ste këllën harke ẖa b ẖa rizene…” I naqlayo gëd nušaqno l caynayxun. Hawxa kobëc mëẖena ẖaşe di barbariye bi arco. Ḫaşe di siyase fašiste du Bacaṯ carabi bi arco! W dlo xalaş zaẖmeyo d huwelan.
Aẖnone w Aẖwoṯo,
Aẖna am macërboye këtlan tre lišono. Ḫa kṯiwo ëšme urhoyo, noše këmmile kṯobonoyo, lišono d Urhoy´we. Bi sëbbe d aṯyo i mšiẖuṯo l Urhoy, hawi lišono lu froso di mšiẖuṯo. Haṯeyo i masale. Mbarbëz u lišonano ban arbac qërnawoṯo di arco.

U lišonano kmëkṯëw b ẖarfat mšakle; sţrangeli, xabro yawnoyoyo, yacni mqarno aw cam qërnawoṯo. Ḫarf naştërnoyo, ẖarf kaldoyo… Hul lu doro daẖ 5, u lišono d Urhoy cayn xëd adyawma u madënẖoyo catiqowe. Yacni bi ẖarayto dax xabre u qolo A´we latwe O. I F ste P´wa, i B ste W w V mëqriyowa.

Bu doro daẖ 5 hawi fliǧuṯo bi cito. Am macërboye këtwolën lišono i ẖarayto dax xabrayḏe latwe A, O´we, P latwo, F´wa, i W ste B´wa. Bëṯër këtwo qušoyo. Hano fayëš gab am madënẖoye bu ẖaṯo ste.

Mor Yacqub Urhoyo bu cëlmo du yulfono kmiḏëc faylasuf rabo, more d maḏco w yaḏcoṯo, sëmle aẖ ẖarfat d serto, acmayye az zawce, hani mdaynile mi alfaba yawnayto. Hul l adyawma am macërboye kmëstacmëli i alfabaṯe. Acma ste sţrëngeli.

Bas meqëm mi alfabaṯe, an abohoṯo mëstacmëliwo li kṯawto ẖarfat dab basmore. Zaẖmewën, mbadlënne l ẖarfat ẖaṯe. Hawxa mšawšët u lišono. Sim buwwe qiyëmto d marduṯo. Sahmo rabo mena lah haroše w sahmo mena ste lar riše di cito muqḏënne. U yqoḏo këmdawëm hul lay yawmoṯayḏan. Qayo? Klozëm dë bëcţina w mfatšina lašan d uḏcina lu sabab. Ëno hawxa sëmli w dlo u maḏcano mayko gëd manţenole? Gëd ubenolxun maṯlo cal u yuqḏono.

Bi badaye dan 60´yat Yuẖanun Qašišo mtarjamle u kṯowo dë Fredrich Engels ”Kiyono d Diyalektiki” mu carabi lu urhoyo. Bu zabnano këtwo i cadaṯe bayn lak kaṯowayḏan, mën dë mtarjëmiwo aw d këṯwiwo, bas dë ţbic hawi kṯowo mšayciwo ẖa mene lu faţëryarxo lašan d maẖwalle mën šušoţo kito bu ẖaqlo di kṯiwuṯo.

U kṯowo i naqla d maţi l iḏe d faţëryarxo Yacqub, ẖërle acle, ẖzele hawxa kṯowo latyo mëlayëq d howe b urhoyo. Kṯëwle maktub b ëšme mšayacle lac citawoṯo, buwwe mërle: Yawme d ẖëššabo bëṯër mu qërowo, l qul cayne di jamaca u kṯowano d mitawqëḏ b gawe d manqëlo d nuro. Mitaẖke lan noše d ẖaḏiri mëqqa ẖţiṯoyo d howe hawxa mede b lišono dë Mšiẖo Moran.

Mawqëḏ w xalişi mene. Han naqqa haw nošo macbarle mede ẖaṯo l gawe du urhoyo.
Maṯlo ẖreno. Šato 1969, ẖasyo Ḫanna Dolabani nqil maẖ ẖaye. Aṯi l dukṯe dayroyo Jëbrayel Callaf xëd mdabrono. Këtwole gabe şacor di dayro ẖa mërdënoyo şëroyo ëšme Bahe. Huwwe ste nḏërwole ruẖe li dayro. Meqëm b 2-3 šne huwwe ste nqil maẖ ẖaye. Bas d uṯewo saṯwo, huwewo ǧalabe quro bi dayro du Zacfaran. Dayroyo Callaf, mhawarwo cal u Bahe b mërdënoyo w umarwole: Bahe ẖasyo Ḫanna mayëṯ haw nošo kluzamle a kṯowe. Hama kul naqla taylan quflo w juǧrina şoba ebayye.

Bahe amţewo, dayroyo Callaf maẖëtwolën bi şoba. Hul d mayëṯ u karano sëmle. Mën yaqëḏ w mën lë yaqëḏ bi şobayo, maḏco latli.

Aẖnone w Aẖwoṯo,

Këtlan lišono d eman w d baban, cëmre ǧalabe catiqo. Yaḏoce kobën cëmre catëq mu urhoyo. Bas hul l adyawma nošo lë kṯëwle. Žǧëlina ebe w fayëš acmayna hul l adyawma dlo kṯawto.
Ëno këmarno hanoyo u lišonayḏan. Ëno kkëṯawnole b ẖarfat latini lašan kul nošo xayifo d luqatle w yulafle. B Awruppa šanş b ẖarf ẖreno d mëkṯëw lašan d coyëš, lë kẖëzeno. Hano u ray diḏiyo, bdeli d ëzzi bëṯre du rayano diḏi mi šato dan 1987. Bi sëbbe d sëmli hawxa u lišono kumarno qay bdele d moţe lam morayḏe.

Kito ǧalabe aẖnone fahimi i masala be mënyo, bas krëẖmi d këṯwile baẖ ẖarfat catiqe. I širayḏi alle haṯeyo: Aẖnone kṯawu hawxa, ţër u camo yolëf u lišonayḏe. Haka yalëf bu darbano dëṯxu, ţroṯe bëṯrayxun w lo bëṯri. Ëno l bara!

Hawxa bašyo?

13 ẖzirën 2012



Assyrian ForumsAssyrian Forums

Perspective: Editorials | Guest-Editorials | LettersPerspective: Editorials | Guest-Editorials | Letters

Guest Editorial Policy:
We welcome guest editorials and letters sent via our contact system. We reserve the right to determine the relevance and publication of any Assyrian-related article received. Perspectives expressed in guest editorials (op-ed) and letters do not necessarily reflect this website's views.


Do you have any related information or suggestions? Please email them.
AIM | Atour: The State of Assyria | Terms of Service