In reply to message #0
Last edited on Nov-17-2018 at 04:42 AM (UTC 3 Nineveh, Assyria) 4 B zabno d Xalifa Macmun (813-833) bdalle hroše d kurmanj maẖwën b Beṯ-Nahrin Clayto. A hrošani d hawi këtte mena tarix yarixo w mena ste malyene b qaţlo, tëqţilo w admo. Sëmme joğrafya d Beṯ-Nahrin arca qarca w qarca arca. Zabno yarixo ḏёlëm ţrele taṯir rabo cal lišono şurayt w ẖatta b dëkoṯo qayëm mi ẖolo huwwe w aẖnone d këtwole. Lišono kurmanji b kul dëkṯo mšalaţwo w mkasewole cal femo d kul şёroyo b mamro şurayt d lowe. Faţёryarxo d cito d Ţurcabdin Iǧnaţiyos VII Caziz Bar-Sobṯo , cayn xëd Martin Luther u almani, huwwe ste bu Ţuro qayëm bu dasto. B ẖërmo citonoyo, sëmle ẖarake mqabël d lišono kurmanji w carabi. Hawxa qadër d makle mamro d kurmanji bayn şëroye bu bayto.Ban 1482 manfaqwayle amro ‘bu bayto kul man dlo mëjğël b şurayt’ gëd qoṯle ẖërmo citonoyo. Nqil maẖ ẖaye ban 1488...” (1) Hawxa dacër ruẖo b lišono şurayt w mdawamle d coyёš. *** Zabno yarixo mdawamle şurayt d foyёš taẖt du taṯir d kurmanji, carabi w oşmanli. Mdayanle xabre l ruẖe b xabre d šar, sawal, kewe, ëšmone d noše w caylat. Hani amţallan acmayna l Awruppa. Ma bas hani amţelan? Lo, amţelan acmayna feodaliye, ağatiye, gnowo, ẖile, faẖe, kamin, xiyene cal ẖḏoḏe,... Hani b ẖa yawmo maylinalle mu meẖo, zaẖmeyo. *** Šamcën H̱anne-H̱aydo, harke bu kṯowo, kmaẖwelan mën darbo këtwole lašan d roẖёq më mëdone d këtwayye cal iḏo d kurmanj aṯoyo... H̱a mani yëlfonowe, mjahadle d soyëm w maqëm madrašto l nacime, d yëlfi lišono d emo w tarix d camo şёroyo. Ba tre lë mwafëq, i ẖaşra d hawxa, mëqqa gëršole, haškara kmaẖwela. Da tre, ruẖo d qëwomo w qiyomo b foṯo d nayar w dёžmën, haṯe hul darğo qadër d samla. Sabab dlë qadër dë mdawamla, i dawle kmaẖtole b ẖabis d Xarpuţ, bёṯёr d Cëntab, bayn arbco siyoğene qţico më arco w šmayo lë kqodër soyëm mede. Amma ruẖo dë xlëqle, bёṯёr mene rab-ẖaylo Malke H̱anne-H̱aydo këmdawamla. Nëbco
1- Bar-Dawud, Xalaf & Šarbel, Ciwardo, më aṯmël l adyawma, mën hawi? Damografi, Dabara, Sayfo w Goluṯo, Västerås: Beṯ-Froso Ciwardo 2013, f. 25; “… w kaḏ ba šnaṯ 1482 b zabne d faţëryarxo Caziz sgiwo mamlo kurdoyo w araboyo w qarib meṯblac suryoyo <şurayt>, aẖrem l kul man da mmalel b bayte sţar men suryoyo. W meţul d eṯmẖel(u) waw wa ţcawuy. Melṯo dlo yoḏcin waw lo(h) b suryoyo soymin waw lo(h) b kurdoyo aw araboyo.” An noše d këbci zëd maḏco ẖuru b Dolabani, Yuẖanën, Faţëryarxe d Anţiyuxya, Urëšlem, 1929, f. 193.
|